
„Three Times Ten” to długogrający debiut Damask, solowego
projektu Weno, wokalisty Sautrusa. Podąża on na tej płycie w nieco
innym kierunku niż w macierzystym zespole, proponując bardziej
progresywne i mroczne, ale równie interesujące dźwięki. Efekt
końcowy to bardzo udany i zróżnicowany materiał, zwieńczony
zaskakującym coverem, a lider już zapowiada koncerty promujące
„Three Times Ten”.
HMP: Sautrus jest zespołem bardzo aktywnym, bo w jakieś 10 lat
wydaliście cztery albumy, co w obecnych realiach jest bardzo
dobrym wynikiem. Skąd więc pomysł na solowy projekt?
Weno: Nie był to pomysł spontaniczny. Idea narastała raczej stopniowo
już od kilku lat, a spowodowane to było kilkoma rzeczami. Podczas
tworzenia materiału dla Sautrusa powstaje sporo pomysłów, które często
chowałem do szuflady, bo albo nie pasowały ostatecznie do koncepcji,
albo do ogólnej stylistyki konkretnego albumu. Nie znaczy to jednak, że te
numery mi się nie podobały – wręcz przeciwnie. Czekały na swój moment,
aż w końcu dostały szansę pojawić się na „Three Times Ten”. Początkowo
kompletowałem sprzęt i adaptowałem pomieszczenie naszej sali prób pod
nagrywki. „Master” był pierwszym, „testowym” songiem, który w
większości wbiliśmy właśnie w sali. Było to około trzy lata temu. Idea
albumu gdzieś tam się przewijała. Nie sądziłem wtedy, że ten numer się
na nim pojawi, ale wyszło fajnie, spodobało mi się, test uznałem w sumie
za udany i „Master” był niejako wzornikiem dla kolejnych nagrywek. Jeśli
chodzi o okoliczności, to Sautrus też miał małą pauzę. Szukaliśmy nowego
bębniarza, trochę też od formy musieliśmy odpocząć. Jeśli chodzi o mnie
osobiście, to chciałem również rozwinąć się producencko, a także w
materii miksu, masteringu, realizacji i prowadzenia całego procesu od
początku do końca. Dla mnie była to więc świetna okazja do rozwoju przy
okazji nagrywania swoich nagromadzonych pomysłów. Oprócz samego
komponowania, sama świadomość brzmienia stała się dla mnie ostatnio
bardziej istotna. Choć jestem świadomy wielu niedociągnięć – jednak
nagrywanie, realizacja, wydawnictwo, etc. pochłaniają mnóstwo czasu i
zdaję sobie sprawę z rzeczy, które mógłbym zrobić lepiej – to jestem
zadowolony z albumu i czuję, że się rozwinąłem. Kolejną sprawą jest
zupełnie inne podejście do nagrywania w stosunku do tego, jakie mieliśmy
w Sautrusie. Tutaj bardziej pracowaliśmy z trackami. Nagrywałem wokale
w zaadaptowanym studiu w mieszkaniu, podobnie jak linie basu czy
solówki. Z Sautrusem zazwyczaj nagrywamy „na setę” – to zupełnie inne
podejście, więc dało mi to możliwość spojrzenia na proces twórczy z
zupełnie innej perspektywy.
Myśl o tym, żeby zaprosić do udziału w nim Adriana oraz do
udziału w sesji kilku innych kolegów pojawiła się od razu, czy też
dojrzewała stopniowo, na etapie aranżowania kolejnych utworów?
Pierwszy utwór, czyli „Master”, nagrali mi jeszcze poprzedni członkowie
Sautrusa: Krystian Papiernik na basie i Cygi Kondratowicz na perkusji.
Obydwaj jednak niedługo później opuścili kapelę i zajęli się innymi
rzeczami. Gdy dołączył do nas Adrian, naturalnie zaprosiłem go do
projektu. W Sautrusie współpracuje nam się bardzo dobrze. Lubię jego
styl pracy i konsekwencję, spędzamy ze sobą sporo czasu na sali, więc był
pierwszą osobą, której mogłem złożyć propozycję współpracy. Bardzo się
cieszę, że się zgodził. Partie, które położył są świetne i wyszły mu
zupełnie naturalnie. Adrian jest też bardzo ambitny (czasami aż za
bardzo, gdy bierze na siebie kilka projektów naraz (śmiech), więc byłem
pewny, że to wypali. Jeśli chodzi o solówki i drugą gitarę, to Jakuba z
projektu Soma znałem już od dawna, jednak osobiście poznaliśmy się w
Elblągu, w Mjazdze, gdzie zagraliśmy wspólny koncert. Gość totalnie
rozwalił mnie na żywo swoją techniką. Raczej nigdy w Sautrusie bardzo
solówkowi nie byliśmy, ale jeśli chodzi o Damask, to zależało mi trochę na
takiej dzikiej warstwie solowej, zahaczającej nawet o improwizację,
dysonanse i pewne szaleństwo. Jako oddany fan Jimmiego Page’a lubię
czasami ten „seventisowy” sznyt, trochę wymykający się schematom
„poprawnego grania”. Jakub nadawał się do tego idealnie. Zgodził się
najpierw nagrać solówkę do „All You Need Is”, a później już jakoś poszło.
Perkusję nagrał w większości Paweł Łach, również obecny perkusista
Sautrusa, nasz techniczny „łeb”. Przy nagrywaniu trzech ostatnich
piosenek – „Forsaken Me”, „Horrah” i „Eye In The Sky” – oprócz świetnie
zagranych partii pomógł także znacznie usprawnić cały proces realizacji.
Też masz dość solowych projektów, gdzie zgadza się wszystko, poza
beznadziejnie brzmiącym automatem perkusyjnym, który psuje
cały efekt? (śmiech)
Zdecydowanie. Opcja „humanize” w automacie nadal średnio te perkusje
„humanizuje” (śmiech). Jestem jednak zwolennikiem żywych bębnów w
większości przypadków, choć na albumie pojawiają się również grane
przeze mnie czy przez Pawła pady oraz trochę sampli perkusyjnych, które
uzupełniają całość. Bazą są jednak instrumenty grane naturalnie. Ja
nawet lubię sobie pobłądzić z metrum, czy celowo uciekać od metronomu,
co czasami chłopaków wkurza, bo w losowym momencie piosenki pojawia
się jakieś wyrwane uderzenie na „i”, przedłużające tym samym takt w
dziwny sposób. Często pytają mnie wtedy: „Po chuj?”. Nie wiem. Lubię
komplikować i trochę utrudniać, pokrzywić, powyginać, bo wyznaję
zasadę, że to w błędzie tkwi sens ludzkiej duszy i w dążeniu do jego
naprawy, a nie w doskonałej, skwantyzowanej formie pozbawionej
niedoskonałości. Kochajmy swoje niedoskonałości, bo to właśnie w nich,
między tymi wierszami, tkwi siła.
Damask to nieco inne spojrzenie na mocną i jednocześnie mroczną
muzykę. Jaka jest geneza tego materiału? To utwory, które nie
pasowały stylistycznie do Sautrus, czy też powstały już od jakiegoś
czasu z myślą o innym projekcie?
Po części odpowiedziałem już na to pytanie na początku wywiadu, ale
dopełnię tę odpowiedź tym, że są to w dużej mierze moje głębokie
introspekcje – bardzo osobiste, mroczne podróże, które kolekcjonuję od
wielu lat. Najstarsza z kompozycji, „The Very First Moments Of
Consciousness”, ma już 20 lat (skomponowałem ją w wieku 16 lat). „She
Is My Butterfly” powstała, gdy miałem 26 lat, a pozostałe utwory
narodziły się gdzieś pomiędzy tymi okresami, aż do dziś. Były to różne
epizody w moim życiu – highs and lows, egzaltacja życia, mizantropia,
miłość, nienawiść, odwaga, strach i wiele innych stanów oraz emocji.
Chciałem je uzewnętrznić i zestawić ze sobą, tworząc tym samym
pewnego rodzaju historię własnego rozwoju oraz ewolucji myśli. Chciałem
zaakceptować siebie z przeszłości, wybaczyć sobie błędy i dzięki temu
spojrzeć inaczej na możliwą przyszłość.
Można powiedzieć, że ten solowy projekt jest dla ciebie swego
rodzaju odskocznią od tego, co robisz na co dzień? Pokazujesz się z
nieco innej, czasami nawet zaskakującej, strony, zrywasz łatkę
Weno z Sautrus?
A to ja mam jakąś „łatkę” (śmiech)? Styl pracy w ogóle mi się nie zmienił,
jeśli chodzi o samą podstawę per se. Obserwuję, potem siadam, myślę,
patrzę w głąb, staram się to zrozumieć i wyciągnąć na zewnątrz. Nie
ukrywam, że potrzeba pokazania się „bardziej” też gdzieś się pojawiła.
Sautrus obraca się w pewnej stylistyce, a kompozycje tam powstają
głównie wspólnie z Michałem. Chciałem trochę wyjść poza ramy jakiegoś
stylu, chwycić się za instrumenty, trochę zmienić styl śpiewania, ująć
piosenki od innej strony, ot- zwykła potrzeba rozwoju pewnie. Jeśli chodzi
o „łatki”, to chyba nie jestem ich świadomy ,zwłaszcza, że sztuka, którą
uprawiam jest raczej niszowa i trafia do pewnej, specyficznej grupy ludzi.
Ja myślę o tym, że lubię się z tą grupą dzielić tym co przeżywam i wiem,
że oni też to lubią, dalej poza to myślenie raczej nie wybiegam.
Ale wydaje mi się też, że dokonania Sautrus stały się dla ciebie
niejako punktem wyjścia do tego, co znalazło się na „Three Times
Ten”, z racji tego, że do doom metalu/stoner rocka i psychodelii
doszło wiele innych elementów, zaczerpniętych choćby z
progresywnego rocka czy nawet klimatycznego folku. To słuszny
trop?
Zdecydowanie! Jednak albumy Sautrusa, koncerty, trasy, kompozycje i
dusza, którą zostawiłem w tym zespole, odcisnęły na mnie wyraźny ślad.
Tego nie da się wymazać, zresztą nawet bym nie chciał. Lubię riffowe
granie, a sabbathowe klimaty, zeppelinowski czy irlandzki folk zawsze
gdzieś głęboko grają mi w duszy. Po paru głębszych przy „Fields of
Athenry” łezka wzruszenia zawsze kręci się w oku. Lubię jednak
przyoblekać te inspiracje w cięższy riff i mroczniejszy klimat.
Pewna etniczna strona mojej słowiańskiej, północnopolskiej duszy na
pewno również gdzieś tutaj pobrzmiewa. To swego rodzaju
korespondencja z przeszłością i przodkami. Pewnie dlatego z Michałem
tak bardzo lubimy pierwotne granie, chociażby Darkthrone – ta surowa
energia po prostu musi być obecna. Dlatego też słucham i poszukuję
podobnej muzyki, z tym szczególnym „pierwiastkiem”. Jeśli chodzi o rock
progresywny, to bardzo go cenię. Przy tworzeniu niektórych numerów
miałem fazę choćby na album „Trilogy” grupy Emerson, Lake & Palmer.
Jestem też wieloletnim, oddanym fanem Genesis, głównie albumów z
Peterem Gabrielem. Rick Wakeman i jego „The Six Wives of Henry VIII”,
a także moja ukochana Kate Bush również odcisnęli tutaj swoje piętno.
Mógłbym wymienić jeszcze wiele innych inspiracji, ale tak –
zdecydowanie są tu elementy folku i rocka progresywnego.
Dużo tu tych różnych składowych, ale całość jest zarazem zwarta i
spójna. Jak udało się wam osiągnąć ten efekt?
Jest spójnie, mówisz? To super, bo tworząc ten album, miałem
momentami wrażenie, że wyjdzie z tego składanka (śmiech). Nie było to
planowane. Proces produkcji, dobierania materiałów, usuwania i
dodawania solówek, zmian, przeróbek, uściślania i uogólniania motywów
przychodzi raczej intuicyjnie – ja tego nie planuję. Oczywiście nagrywam
dema, przygotowuję przedprodukcję, itd., i później słucham tego
wszystkiego w całości setki razy, ale sam proces jest raczej naturalny.
Słucham, nagrywam, przerabiam, jeśli trzeba. Spójność jest więc pewną
wypadkową tych wszystkich działań. Jeśli uważasz, że album jest spójny,
to jest to dla mnie ogromny komplement, bo właśnie o ten aspekt
martwiłem się najbardziej.
To krótki, ale bardzo urozmaicony materiał, zyskujący z każdym
kolejnym odsłuchem. Celowo dostosowałeś go do obecnych realiów
doby streamingu, nie ograniczając się jednocześnie jako
kompozytor i aranżer, korzystając, że tak to określę, z pełnej palety
muzycznych możliwości, dzięki czemu „Three Times Ten” jest
płytą, która może dotrzeć do różnych grup słuchaczy?
Rzeczywiście wyszło dość różnorodnie, ale raczej nie dlatego, że miałem
jakiś konkretny plan na zwiększenie zasięgów. Bardziej dlatego, że
siadałem do kompletowania kompozycji w różnych okresach życia, kiedy
dominowała fascynacja inną muzyką. Pewnie gdzieś tam echa tych
inspiracji objawiają się w poszczególnych piosenkach. Jeśli jednak album
dotrze do szerokiej grupy odbiorców i każdy znajdzie na nim coś dla
siebie, to oczywiście będzie to duży plus. Lubię różnorodność gatunkową i
sam słucham naprawdę bardzo różnej muzyki – od Daft Punk po Death.
Jeśli coś „żre”, to jest dla mnie wartościowe. Nadal jednak uważam, że na
szeroką skalę raczej to nie uderzy. Wciąż jest to dość osobista i niszowa
muzyka, w której znajduje się sporo emocjonalnego ciężaru i przemyśleń.
Nie mam więc wygórowanych oczekiwań. Chciałbym przede wszystkim,
żeby trafiła tam, gdzie powinna – do serca, bo właśnie stamtąd pochodzi.
Nie ukrywam jednak, że miło byłoby, gdyby jak najwięcej osób odsłuchało
ten album. Mimo całej szczerości i autentyczności wiadomo przecież, że
każdego artystę gdzieś podświadomie cieszą takie wyniki. Nawet jeśli nie
są celem samym w sobie, trudno tego całkowicie uniknąć.
Otwartość jest tu więc słowem-kluczem, bez tego podejścia nie
byłoby ani Damask, ani tej płyty?
Zdecydowanie tak. Muzyka jest dla mnie formą spowiedzi, totalnym
uzewnętrznieniem się. Wielu ludzi mówi: „Jak można w konfesjonale
gadać o swoich problemach obcemu typowi?”. Nie wiem, ale ja robię to
totalnie wszem i wobec na tym albumie. Myślę, że otwartość i szczerość w
sztuce to podstawa, która gdzieś nieco zaginęła w gąszczu tych samych
riffów, tych samych piosenek, kopii kopii kapel i tworzenia pod wyniki,
pod sukcesy, bo tego teraz cywilizacja żąda – liczb! Może w tym
wszystkim jestem nadal trochę naiwny, ale w sumie to taka dziecięca
cecha, którą lubię w sobie pielęgnować. Czasem po prostu miło jest w coś
wierzyć, nie przeliczać wszystkiego i nie analizować każdego kroku.
Zaciekawia też bardzo osobista, nieoczywista i niepokojąca
warstwa słowa – to równie ważny element „Three Times Ten” jak
muzyka?
Jest osobiście. Czasami sam nie rozumiem, o czym tam śpiewam…
Szczerze mówiąc, warstwa liryczna jest dla mnie zawsze najtrudniejsza i
zabieram się do niej z różnych stron. Obchodzę ją dookoła, patrzę,
szukam, sprawdzam, tak aby tekst był sprzężony z melodią i wyrażał to
samo, co sam dźwięk. To jest dla mnie zdecydowanie najtrudniejsze.
Czasami pozwalam sobie na potok myśli. Staram się wyłączyć, połączyć z
muzyką i po prostu wylewam z siebie słowa, improwizuję, a dopiero
później wyciągam z tego tekst. Zdarza się, że dopiero po kilku latach
zaczynam naprawdę rozumieć jego znaczenie, kiedy do niego wraca
(śmiech). Wydaje mi się, że czasami ludzka podświadomość ma o wiele
więcej do powiedzenia niż nasz świadomy rozum.
Jak myślisz, dlaczego tak wiele zespołów zdaje się o tym
zapominać? A może to działanie celowe, bo błahe teksty o niczym
są łatwiej przyswajalne, po prostu nie „przeszkadzają” w słuchaniu
i nabijaniu liczby odsłuchów w serwisach streamingowych?
Pewnie trochę tak jest. Niezobowiązująca muzyka teraz króluje. Ludzie
nie angażują się specjalnie, a często nawet tego nie chcą. Muzyka ma
przede wszystkim cieszyć, a inne emocje bywają postrzegane jako te
„złe”. Sam osobiście tego nie krytykuję. Ludzie potrzebują rozrywki, chcą
prostej muzyki, która będzie im przygrywać do gotowania czy biegania – i
nie ma w tym nic złego. Każdy sam wybiera, czego chce słuchać.
Najwidoczniej świat taki jest i taki chce być. Nic mi do tego. Ja robię
swoje i spełniam się po swojemu. Jeśli ktoś chce do mnie dołączyć, to
super, a jeśli nie, to też w porządku. Jak pisałem wcześniej, jestem
świadomy, że moja muzyka trafia do stosunkowo niewielkiej grupy osób,
które takich emocji szukają i je rozumieją. Mimo to zawsze zachęcam do
zagłębiania się w bardziej złożoną muzykę, bo po przekroczeniu pewnego
progu wejścia potrafi ona dawać znacznie więcej satysfakcji. Dotyka
czulszych punktów duszy i oferuje głębsze przeżycia. Ale do takich rzeczy
każdy musi dojść sam. Nie da się nikogo zmusić do wrażliwości.
Materiał jest anglojęzyczny, ale w „She Is My Butterfly” pojawiają
się słowa „Nie ma mnie/ Nie ma cię / Nie ma nic…”. Dlaczego
zdecydowaliście się na taki zabieg i akurat w tym utworze?
(…) Nie ma „nie”. „She Is My Butterfly” to utwór głównie o śmierci. To
moja próba porozumienia się z nią, zrozumienia jej i zaakceptowania jako
nierozłącznej części naszego życia. To trudne i nie wiem, czy mi się to
udało, choć nadal próbuję. Napisałem ten tekst, mieszkając jeszcze
samemu w Gdyni, około 2016 roku, zimą. Dużo kontemplowałem wtedy w
samotności i właśnie z tego stanu rodziły się podobne przemyślenia. Gdy
po latach odświeżałem ten numer, rozbudowywałem warstwę tekstową i
komponowałem całość, doszedłem do wniosku, że oryginalny fragment po
polsku jest nieprzerabialny. Niektóre rzeczy brzmią po prostu najpełniej
w języku, w którym zostały wymyślone. Nie znalazłem żadnego
tłumaczenia, które oddawałoby sens tego fragmentu, a jednocześnie
komponowało się z muzyką. Chciałem też zachować siłę tej poetyckiej
miniatury – trochę w duchu zen, trochę na wzór współczesnego haiku.
Kryje się w niej znacznie więcej, niż mogłoby się wydawać na pierwszy
rzut oka. Może służyć jako taki „zapalnik” do dalszych rozmyślań.
Finał płyty również jest zaskakujący, bowiem nagraliście własną,
ciekawą wersję „Eye In The Sky”, czyli jednego z największych
przebojów The Alan Parsons Project. Skąd ten właśnie wybór,
jesteś fanem tego zespołu?
Jestem absolutnym fanem, ale głównie albumu, z którego ten numer
pochodzi. Jakieś dwa lata temu odświeżyłem sobie ten album przy okazji
spacerów nad Wisłą u siebie pod miastem, ten numer uderzył w mnie jak
obuchem w czerep. Kocham piosenki, kocham taki klimat, sposób
komponowania i zawierania czegoś w konkretnej formie, no i plus tekst
tej piosenki jest, bez dwóch zdań, wybitny. Stwierdziłem wtedy, że bardzo
chciałbym kiedyś wykonać swoją interpretację tego numeru, zwłaszcza,
że dobrze go czuję, jest w moim stylu, też wokalnie. Muszę szczerze
przyznać, że miałem trochę podejść, wiele razy odbijałem się od swoich
prób, bo jednak mam do Alana wielki szacunek. Zmierzenie się z
twórczością Parsonsa i nagranie coveru takiego hiciora jest czymś
psychicznie wymagającym, przynajmniej dla mnie. Trzeba udźwignąć
ciężar tego, co w moim mniemaniu jest prawdziwym arcydziełem.
Dlatego ten utwór czekał do ostatniej chwili. Został ukończony może
dzień przed wysłaniem materiału do tłoczni – dosłownie! Myślałem też o
stworzeniu do niego jakiegoś wideo. Pewnie również jego kolejne wersje
będą jeszcze ulegały zmianom (na serwisach streamingowych znajduje się
nieco inny miks niż na płycie). Czuję, że ten numer nadal zasługuje na
trochę dopieszczenia. Podsumowując, nagranie go było sporym
wyzwaniem i mam nadzieję, że mu podołaliśmy. Wszystkim, którzy to
czytacie, polecam oczywiście również oryginalną wersję – i to nie tylko tej
piosenki, ale całego albumu. Zróbcie to dla siebie. To naprawdę cudowna
płyta!
Tacy artyści jak Alan Parsons są dla ciebie wzorem? Inspirują cię
do działania, pokazując, że wszechstronność i kreatywność są
zawsze na czasie, nawet jeśli nie ma już tak sprzyjającego klimatu
dla ambitnej muzyki, jak za czasów jego największej popularności?
Zdecydowanie tak! Tacy artyści jak Parsons, Peter Gabriel, Kate Bus,h
etc., nie myśleli podczas samego procesu twórczego o liczbach. Byli po
prostu szczerzy i to w tej muzyce słychać. Tego nie da się „wykreować”
medialnie, stworzyć na zamówienie, podrobić, ukraść czy wygenerować
przez AI. Mieli też dużo szczęścia, że żyli w czasach, które dawały im
możliwość wypłynięcia na powierzchnię. Ludzie inaczej podchodzili wtedy
do muzyki i to nadal bardzo mnie inspiruje. Jak pisałem wcześniej – lubię
w sobie tę naiwną, dziecięcą wiarę w pewne rzeczy związane z ludzkim
sercem i szczerością. Raczej jej nie porzucę. Gdzieś we mnie cały czas
żyje przekonanie, że trend kiedyś się odwróci i ludzie tłumniej wrócą do
bardziej świadomego przeżywania muzyki. Zresztą sam zawsze staram się
zarażać ludzi z mojego otoczenia ciekawymi zespołami, filmami czy
książkami. Mam też wielu znajomych, którzy zarażają tym mnie. To chyba
najskuteczniejsza droga do poszerzania naszej społecznej świadomości
sztuki – powoli, spokojnie, bez zadęcia. Często pojawia się narracja o
„sztuce wyższej” i „bardziej wartościowej”, ale ja nie do końca się z tym
zgadzam. Warto być przykładem dla ludzi, którzy jeszcze nie poznali
ciekawszej muzyki, być jej żywą reklamą, a nie oceniać kogokolwiek przez
jego gust lub jego brak. Każdy rozwija się inaczej, ma inne doświadczenia
i inną drogę. Warto przede wszystkim pielęgnować w sobie empatię oraz
zrozumienie, że odbiorca musi rozwijać się stopniowo. Nie da się nikogo
zmusić do nagłej zmiany swoich upodobań. W Polsce edukacja muzyczna
jest, moim zdaniem, w opłakanym stanie. Pamiętam, że na zaliczenie
muzyki w trzeciej klasie gimnazjum moja nauczycielka (pozdrawiam
panią!) kazała mi zaśpiewać przed całą klasą „Czarne oczy”. Twierdziła,
że jestem beztalenciem i nie chciała mnie przepuścić dalej.
Przygotowywałem się do tego najlepiej, jak potrafiłem. Stanąłem na
rzęsach, zrobiłem własną interpretację całego utworu. Skończyło się na
tym, że cała klasa zaprotestowała przeciwko wystawieniu mi jedynki z
muzyki. Pod presją uczniów ostatecznie mnie przepuściła. Trzy lata
później, śpiewając w licealnym chórze, wygraliśmy ogólnoeuropejski
przegląd chórów na Akademii Muzycznej w Gdańsku, rywalizując z
chórami akademickimi. Wykonywałem tam partie solowe i udało nam się
zwyciężyć. Ta sama nauczycielka była z nami na tej wycieczce. Nigdy nie
przeprosiła mnie za sposób, w jaki mnie traktowała. Przez lata skutecznie
obrzydzała uczniom muzykę i zniechęcała ich do niej na każdym kroku –
całe szczęście bez powodzenia. Nie mówię o tym po to, żeby się chwalić.
Chodzi mi raczej o to, że nie tylko ja przeżywałem przez edukację
muzyczną podobne frustracje. W Polsce jest to zaskakująco powszechne.
Sztuki często nie traktuje się poważnie, a rozwój duchowy i emocjonalny
w tej sferze uznawany jest za coś drugorzędnego. Nie każdemu udaje się
później samodzielnie przezwyciężyć tę barierę bylejakości edukacji.
Wystarczy spojrzeć na Szwecję i poziom kultury muzycznej, gdzie od
najmłodszych lat zaraża się ludzi miłością do piękna. Albo na Irlandię,
gdzie dzieci znają teksty folkowych pieśni i śpiewają je całymi rodzinami
w pubach. W Polsce kultura muzyczna, moim zdaniem, nadal znajduje się
w trudnym położeniu i zwyczajnie nad tym ubolewam. Otwierajmy serca
na piękno!
Parsons jest znany również jako wybitny producent. W tym
kontekście warto zapytać o brzmienie „Three Times Ten”,
przestrzenne, nieprzeładowane efektami, wręcz organiczne. Pod
tym względem również nie chcieliście się ograniczać, sztampowa,
cyfrowa produkcja spod sztancy to nie to?
Akurat jeśli chodzi o produkcję, to cyfrowa technologia jest ze mną za pan
brat! Dzięki niej możemy stworzyć wiele rzeczy unikając bankructwa, bo
za każdą nagraną rzecz w wielki studio trzeba wiele płacić. Cyfrowa
technologia nas teraz bardzo uwolniła i w dużej części ogranicza nas
głównie nasza wyobraźnia. Także ja jestem jak najbardziej fanem
technologii w służbie sztuki! Wykorzystuję ją jednak tak, aby służyła mi
do tego co ja chcę wyrazić, to o czym wspominasz, to więzienie pewnej
formy, gdzie piosenka jest uzależniona od tego jak „brzmieć” powinna. To
co prawda drugi album, który produkuję po „Stoner POP” Sautrusa, ale
tam było o wiele luźniejsze podejście, były to bardziej sesje nagraniowe
prób na sali, tutaj już podszedłem znacznie poważniej i skupiłem się na
rozwijaniu umiejętności producenckich. Chciałbym jak najlepięj ukręcić te
numery, ale nie, żeby brzmiały tak, „ jak teraz numery brzmieć powinny”,
ale tak jak TE numery mają brzmieć i co mają wyrażać. To był ciężki
proces, bo kręcenie swoich numerów jest zawsze bardzo trudne z faktu,
że ciężko jest obiektywnie na to spojrzeć, piosenki, które się
komponowało samemu inaczej brzmią dla tego kto je kręci i inaczej dla
tego kto ich nie komponował, można złapać więcej dystansu. To też była
ciężka szkoła brania na klatę krytyki i walki z ego, że no „tak ma brzmieć
i chuj” na zmianę „ok, trzeba nad tym jeszcze trochę popracować”
CD wydaliście w niewielkim, limitowanym nakładzie. Fizyczne
nośniki faktycznie interesują już tylko nielicznych odbiorców
muzyki?
Tak. Mimo że album został przesłuchany przez całkiem sporo osób w
serwisach streamingowych, to fizyczne wydania kupują już nieliczni –
głównie koneserzy albo przyjaciele, którzy chcą wesprzeć projekt, bo w
niego wierzą. Mam wrażenie, że przede wszystkim starsi słuchacze
rozumieją, ile pracy wymaga nagranie takiego albumu. W czasach, gdy
muzykę dostaje się praktycznie za darmo i na wyciągnięcie ręki, wielu
ludziom wydaje się poniekąd, że po prostu im się ona należy, więc
rzadziej są skłonni za nią płacić. Takie czasy – nie ma co się obrażać na
rzeczywistość. Najwięcej płyt i tak sprzedaje się zazwyczaj na koncertach,
a te pewnie niebawem się pojawią.
Udana płyta cieszy, to pewne. Ale co dalej, Damask stanie się
regularnie funkcjonującą grupą? Zamierzacie koncertować, jeśli
pojawią się sprzyjające okoliczności?
Zobaczymy, co przyniesie przyszłość. Na razie mamy w planach trzy
koncerty: 12 września w gdyńskiej Desdemonie, kolejny jesienią w
Akademickim Radiu Lublin oraz na początku przyszłego roku w Radiu
Gdańsk, gdzie zamierzamy zarejestrować materiał na żywo i nagrać z
niego album. A co dalej? Kto wie. Niech moc nas prowadzi!
Wojciech Chamryk





